Anton Kutter, het verhaal door Adrian Kutter

Het verhaal van Anton Kutter
Ons verteld door Adrian Kutter:

Als, vooral in de USA, nog steeds erkende astronoom hield Anton Kutter zich een leven lang bezig met de ontwikkeling van telescopen en in Europa met de uitbouw van volkssterrenwachten. Daarbij werd ook de basis gelegd voor het planetarium in Laupheim (district Biberach an der Riss) die door hem toonaangevend gesteund werd. Talrijke van zijn publicaties over de bouw van telescopen zijn wereldwijd verspreid.

1977
Else en Anton Kutter met Dieter Lichtenknecker in 1977

Zijn telescoop ontwerp "De Schiefspiegler", in de USA en vooral bij ons gekend als "Kutter-telescoop", was baanbrekend en wordt vooral nog door amateurastronomen in de USA gebruikt. Op het dak van de "Sternenpalast-Traumpalast" bioscoop in Biberach staat een sterrenwacht met een draaibare koepel welke in opdracht van Anton Kutter in 1955 vanuit München naar Biberach gebracht werd. In die tot vandaag nog bruikbare, maar eigenlijk dringend aan restauratie toe zijnde privé-sterrenwacht, staat een door Kutter zelf gebouwde "Schiefspiegler" telescoop met een brandpuntsafstand van 7,5m en een hoofdspiegel van 300mm diameter. Met een zelfgebouwde telescoop constructie (een heel eigen specifiek ontwerp) kon Anton Kutter met fotografische platen opnamen maken van de planeten en vooral van de Maan, zijn voorkeurobject.

De in 1903 in Biberach geboren en sinds 1945 Burgerlijk ingenieur Anton Kutter werd bekend in twee parallel lopende beroepen: filmregisseur/draaiboekschrijver en astronoom.
Anton Kutter werd op 13 juni 1903 in Biberach an der Riss geboren en ging daar naar school. Na zijn eindexamen in 1922 studeerde hij machinebouw aan de technische hogeschool in Stuttgart waar hij in 1925 afstudeerde als Burgerlijk ingenieur. Tijdens deze studies volgde hij ook gedurende een semester het vak astronomie. Van 1923 tot 1925 was hij assistent bij de volkssterrenwacht van Stuttgart.

. Reeds op de leeftijd van 12 jaar knutselde Anton Kutter zijn eerste verrekijker uit allerlei onderdelen in elkaar.
Op 10-jarige leeftijd knutselde Anton Kutter zijn eerste fototoestel in elkaar en werd een begeesterd fotograaf. In 1926 begon hij als cameraman, draaiboekschrijver en film regisseur met de productie van speelfilms, eerst in Keulen (1926), dan Parijs (1927), daarna Biberach (1928-1931) en tenslotte van 1931 tot 1945 in de filmstudio's van München - Geiselgasteig (Emelka/Bavaria). Van 1932 tot 1934 kreeg hij de opdracht om het draaiboek te maken en de regie te doen van de eerste Zwitserse geluidfilms "De gouden gletsjer" (1932) en "De witte majesteit" (1934), beide co-producties van Duitsland en Zwitserland. Bij het draaien van "De witte majesteit" kon hij, als stellig tegenstander van het nationaal socialisme, het niet laten opmerkingen tegen het regime te uiten en werd door acteur Carl de Vogt verraden. In 1934 kreeg hij van de rijkspropagandaminister Goebbels eerst een jaar beroepsverbod en later een "speelfilmverbod". Vanaf 1936 tot 1945 moest hij zich in de Bavaria filmstudio's uitsluitend wijden aan wetenschappelijke, technische, cultuur en documentaire films.

Hij werd beroemd met de eerste ernstige Duitse science-fiction film: "Weltraumschiff 1 startet" (De start van ruimteschip 1) (1936/1940). Toen de film klaar was moest deze film op bevel van minister Goebbels vernietigd worden. De speelfilm had immers een lange epiloog over rakettechniek en opnamen van raket testen in Peenemünde; na het begin van de ontwikkeling van het nieuwe V1 wapen moest dergelijke informatie geheim gehouden worden. Na een aanvraag bij minister Goebbels kon Anton Kutter de vernietiging van de film vermijden nadat de film ingekort werd en de geheim geachte opnamen verwijderd werden. Zo kwam die speelfim pas in 1940 in de Duitse bioscopen waar hij veel succes kende.

Eind 1943 brandde het huis van Anton Kutter in München af, na een bombardement. Hij bracht zijn familie onder bij zijn schoonvader Gottlob Friedrich Erpff, de eigenaar van de plaatselijke bioscoop in Biberach. Zelf kon hij terecht bij zijn astronoom vriend professor Anton Stauss in Pullach/München. Beide astronomen gebruikten daar sinds 1936 gezamelijk een sterrenwacht. Na de sluiting van de filmstudios in München-Geiselgasteig in 1945 ging Anton Kutter ook naar Biberach en nam vanaf 1948 de leiding van het "Filmtheater" van zijn schoonvader over. In 1948, 3 jaar na het einde van de oorlog, kon Anton Kutter weer met de productie van speelfilms beginnen en regisseerde tot 1955 zes speelfilms, waaronder 4 speelfilms als co-productie van Duitsland en Oostenrijk.
In 1955 breide Anton Kutter het cinemagebeuren in Biberach uit met een tweede grote bioscoop "Urania", waar hij op het dak de uit München overgebrachte sterrenwacht bouwde.
In 1972 gaf hij de leiding van de bioscopen over aan zijn zoon Adrian Kutter en wijdde hij zich vanaf toen enkel nog aan astronomisch werk.
Anton Kutter stierf op 1 februari 1985 in zijn geboortestad Biberach. Hij was gehuwd met Else Kutter, geboren Erpff (1907-1980) en had drie kinderen: Claus (*1937), Adrian (*1943) en Floriane (*1944). Naar deze laatste noemde Anton Kutter zijn montering: Flori mount.
 

oostende
Op het strand van oostende 1976. Links: Floriane Kutter

Programm and register 'Biberach 2018 '
like Anton Kutter on Facebook